المثنّى : مفعول براى « ارفع » . و : عاطف . كلا : معطوف به مثنّى . اذا : ظرفيّه . بمضمر : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « وصلا » . مضافا : : حال است از « كلا » . وصلا : به صيغه مجهول ، الفش اطلاقى است و ضمير در آن به « كلا » راجع است . ترجمه : تثنيه و لفظ « كلا » را به الف رفع بده به شرطى كه به ضمير اضافه شده باشد . شرح عربى : بالالف ارفع المثنّى ، و هو كما يؤخذ من التّسهيل ، الاسم الدّال على شيئين متّفقى اللّفظ بزيادة الف او ياء و نون مكسورة فى آخره نحو : قال رجلان . فخرج نحو زيد و القمران و كلا و كلتا و اثنان و اثنتان ، لعدم دلالة الاوّل على شيئين و اتّفاق لفظ مدلول الثّانى و الزّيادة فى الباقى . و ارفع بها ايضا ، كلا ، و هو اسم مفرد عند البصريّين ، يطلق على اثنين مذكّرين . و انّما يرفع بها اذا بمضمر حالكونه مضافا له وصلا ، نحو جائنى الرّجلان كلاهما . و ان لم يضف الى مضمر بل الى الظّاهر فهو كالمقصور فى تقدير اعرابه على آخره و هو الالف نحو : جائنى كلا الرّجلين .